لزوم جستجوی امام حق

در اصول کافی از امام صادق علیه‏السلام نقل می‏کند که:
« لو ان العباد اذا جهلوا وقفوا و لم یجحدوا، لم یکفروا »
''ترجمه: اگر مردم آنگاه که نمی‏دانند، توقف کنند و در صدد انکار بر نیایند، کافر نمی‏شوند.''

اگر کسی در روایاتی که از ائمه اطهار علیهم‏السلام رسیده است که‏ بیشترین آنها در "کتاب الحجة" کافی و "کتاب الایمان و الکفر" کافی گرد آمده است دقت کند، می‏یابد که ائمه علیهم‏ السلام تکیه ‏شان بر این مطلب بوده که هر چه بر سر انسان می‏آید از آن است که حق بر او عرضه‏ بشود و او در مقابل حق، تعصب و عناد بورزد و یا لااقل در شرایطی باشد که می‏بایست تحقیق و جستجو کند و نکند.

اما افرادی که ذاتا و به واسطه‏ قصور فهم و ادراک و یا به علل دیگر در شرایطی بسر می‏برند که مصداق منکر و یا مقصر در تحقیق و جستجو به شمار نمی‏روند، آنها در ردیف منکران و مخالفان نیستند و از مستضعفین و مرجون لامر الله به شمار می‏روند.
از روایات نیز استفاده می‏شود که ائمه اطهار بسیاری از مردم را از این‏ طبقه می‏دانند.

در "کافی" کتاب الحجة ، برخی روایات نقل می‏کند مبنی بر اینکه:
« کل من اطاع الله عز و جل بعبادة یجهد فیها نفسه و لا امام له من الله‏ فسعیه غیر مقبول »
''ترجمه: هر که خدا را با عبادتی اطاعت کند و خود را به رنج اندازد اما امامی که خدا برایش معین کرده نداشته باشد عملش مردود است.''

و یا اینکه:
« لا یقبل الله اعمال العباد الا بمعرفته»
''ترجمه: خدا اعمال بندگان را بدون آنکه امام زمان خودشان را بشناسند نمی‏پذیرد.''